شباهت و تفاوت

بخش ۱: شروع گاهی دو چیز آن‌قدر شبیه‌اند که با هم اشتباه می‌گیریم، و گاهی آن‌قدر متفاوت‌اند که فکر می‌کنیم هیچ ربطی به هم ندارند. «مقایسه» به ما کمک می‌کند شباهت‌ها را ببینیم، تفاوت‌ها را دقیق بفهمیم، و نتیجه بگیریم کدام برای چه موقعیتی بهتر است. بخش ۲: تعریف شباهت یعنی ویژگی‌هایی که میان دو چیز مشترک است. تفاوت یعنی ویژگی‌هایی که آن‌ها را از هم جدا می‌کند. وقتی مقایسه می‌کنیم، درواقع روی معیارهای مشخص تمرکز می‌کنیم و می‌گوییم هر کدام در آن معیار چه وضعیتی دارند. بخش ۳: چرا مقایسه مهم است؟ انتخاب بهتر (مثلاً انتخاب یک ابزار، کتاب یا روش حل مسئله) فهم عمیق‌تر (وقتی شباهت‌ها و تفاوت‌ها را می‌بینیم، موضوع را دقیق‌تر می‌فهمیم) نظم فکری (به‌جای فهرست‌کردن ویژگی‌های پراکنده، بر اساس معیار فکر می‌کنیم) بخش ۴: معیارهای رایج مقایسه برای اینکه مقایسه دقیق باشد، معیار لازم داریم. چند معیار پرکاربرد: ظاهر/ساختار: شکل، اندازه، رنگ، اجزا کارکرد/نقش: چه کاری انجام می‌دهد؟ به چه دردی می‌خورد؟ زمان/مکان: کجا و کی رخ می‌دهد/به کار می‌آید؟ علت/نتیجه: چرا به‌وجود آمده و چه پیامدی دارد؟ دیدگاه/لحن/موضوع (در متن‌ها): نویسنده چگونه نگاه می‌کند؟ موضوع چیست؟ لحن شاد، جدی، طنز؟ نکته: همیشه لازم نیست همه‌ی معیارها را به کار ببریم؛ ۳–۴ معیار مناسب، کافی و مؤثر است. بخش ۵: ابزارهای مقایسه نمودار ون: دو دایره که بخش وسط مشترک است؛ شباهت‌ها وسط، تفاوت‌ها دو طرف. جدول T: دو ستون روبه‌روی هم؛ برای هر معیار، وضعیت هر مورد را می‌نویسیم. کادر جمع‌بندی: یک پاراگراف کوتاه که نتیجه‌ی مقایسه را روشن و منظم بیان می‌کند.